อะไรเอ่ย สิบตีนเดินมา หลังคามุงสังกะสี
อะไรเอ่ย ตัวยาวเหยียด ปล้องเรียงราย พิษมากมาย กัดเจ็บปวด
อะไรเอ่ย ขาเป็นคู่ ดูเรียวเล็ก อาม่าอาเจ็กชอบใช้
(เล่นคำกับตะเกียบ)
มีผู้อ่าน ชาวไทย คนไหนรู้คำเฉลยของปริศนาข้างต้นบ้างเอ่ย ให้ทายสามที ใช่แล้ว คำเฉลยนั้นคือ “ตะขาบ” น่ะเอง ทีแรกผู้เขียนก็ไม่รู้เหมือนกัน เคยได้ยินแต่ปริศนาเกี่ยวกับช้างและเต่า แต่ที่สนใจขึ้นมาก็เนื่องจากปลายเดือนพฤศจิกายนที่แล้วขณะที่ครอบครัวลูกสาวและเพื่อนพากันเดินทางไปพักผ่อนประจำปีที่ไทยตามปกติ หนึ่งในจุดหมายที่เลือกคือโรงแรมริมทะเลที่เกาะช้าง โรงแรมนี้มีลักษณะเป็นคอมเพลกซ์ขนาดกว้างขวางท่ามกลางสวนสวย มีทั้งตัวตึกที่พักและบังกะโลริมทะเล วันดีคืนดี (แต่ที่จริงร้ายมากกว่า)ลูกสาวส่งข่าวมาบอกว่าตอนค่ำ ๆ เดินลงจากบังกะโลโดนตัวอะไรไม่รู้กัดเข้า ความที่มันมืด ๆ จึงมองไม่เห็นว่าเป็นตัวอะไร แต่เจ็บมากและเท้าก็บวมโต ทางรร.และเจ้าตัวกลัวว่าอาจจะเป็นงู จึงนำตัวส่งรพ.เอกชนบนเกาะ ทางรพ.จับตรวจเลือด ก่อนจะแจ้งว่าไม่มีเซรุ่มรักษาอาการงูกัด ลูกสาวจึงขอเปลี่ยนเป็นรพ.รัฐแทน ฟังถึงตอนนี้ผู้เขียนรู้สึกว่าเออเนอะ ถ้าถูกงูกัดจริง คนไข้อาจจะร่อแร่ไปแล้ว กว่าหมอจะวินิจฉัยว่าช่วยไม่ได้ (แต่ก็ยังเก็บเงินไปเป็นตัวเลขห้าหลัก) นั่งนึกว่ามันจะเป็นตัวอะไรได้บ้าง พร้อมกับเสิร์ชหาดูประสบการณ์ของคนอื่น ๆ ได้ความว่าน่าจะเป็นตะขาบแหละ ส่งข่าวไปบอกว่าน่าจะเป็นตะขาบมั้งยู ไม่ต้องกลัวนะ ปกติอาการจะหายไปเองหลัง ๒๔ ชั่วโมง ฝ่ายนั้นก็ตอบกลับมาว่าหมอที่รพ.รัฐก็คิดเหมือนกัน ได้ให้น้ำเกลือและแอดมิทเพื่อดูอาการหนึ่งคืน พร้อมกับการตรวจเลือดทุกหกชั่วโมง หลังจากแน่ใจว่าไม่ได้แพ้ เช้าวันรุ่งขึ้นลูกสาวเห็นว่าอาการปวดและบวมหายไปแล้ว จึงดึงดันขอออกจากรพ. ตอนสิบโมง ไม่รอหมอเข้ามาตรวจ
ต้องสารภาพว่าปกติบ้านเราไปเที่ยวทะเลกันเป็นปกติทุกครั้งที่ไปไทย ไม่เคยมีเหตุทำนองนี้ จึงไม่เคยสนใจ เห็นเป็นเรื่องไกลตัว พอมาเจอเข้าเองถึงรู้สึกว่าอะไรก็เกิดขึ้นได้ ได้อ่านเจอการดูแลตัวเองหากโดนตะขาบกัดของมูลนิธิหมอชาวบ้าน จึงไม่รีรอที่จะเอามาบอกต่อ เผื่อว่าอาจจะได้ใช้ประโยชน์ในวันข้างหน้า
ตามข้อมูลของมูลนิธิ ฯ โดยทั่วไปแล้วพิษของตะขาบจะมีฤทธิ์ทำลายระบบประสาทและจะมีอาการทางผิวหนังที่พบได้บ่อยหลังโดนตะขาบกัด คือ
- อาการปวด บวม แดงหรือมีเหงื่อออกเฉพาะที่
- อาจพบมีเลือดออกบริเวณที่โดนกัด
- ผู้ที่ถูกตะขาบกัดมักเกิดอาการชา ซึ่งเป็นผลมาจากพิษของตะขาบ
ทั้งนี้ หากไม่ได้รับการดูแลแผลที่ดีอาจลุกลามเกิดเป็นแผลลึก หรือมีอาการติดเชื้อตามมาได้อย่างไรก็ดี ในกรณีที่พบได้ไม่บ่อยนัก การถูกตะขาบกัดอาจทำให้เกิดอาการรุนแรงต่อระบบอื่น ๆ ในร่างกายได้ เช่น ภาวะหัวใจขาดเลือด ภาวะกล้ามเนื้อสลาย หรือไตวาย
การรักษาเบื้องต้นเมื่อถูกตะขาบกัด ควรทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสะอาดก่อน หลังจากนั้นให้ปฏิบัติ ดังนี้
1. ประคบด้วยน้ำแข็ง หรือแช่บริเวณที่ถูกกัดในน้ำอุ่น เพื่อลดอาการปวด
2. ใช้ยาแก้ปวดชนิดรับประทานหรือสเปรย์ลดอาการปวด
3. กินยาแก้แพ้กลุ่มแอนตีฮิสทามีน
4. ผู้ที่ถูกตะขาบกัดควรได้รับการฉีดวัคซีนบาดทะยัก
5. กินยาฆ่าเชื้อหากพบว่ามีการติดเชื้อที่ผิวหนังร่วมด้วย
เรียบเรียงโดย "เอื้อยอ้าย"
